پسوند

(اِ.)
۱- آن چه از شخصی یا شیئی صادر شود، آن چه که کرده شود، فعل، عمل.
۲- پیشه، شغل.
۳- سعی و جهد.
۴- رزم، جنگ.
۵- کشت، زراعت.
۶- مسئولیت، وظیفه.
۷- گرفتاری، دشواری.
۸- وضعیت، حال.
۹- حادثه، پیشامد.
۱۰ – صنعت، هنر.
۱۱ – ممارست، اشتغال، تمرین.
۱۲ – بنا، ساختمان.
۱۳ – مرگ، موت.
۱۴ – وسیله معیشت، معاش.
۱۵ – (پس.) الف – چون به آخر اسم معنی پیوندد صیغه مبالغه سازد: ستمکار، گناهکار. ب – چون به اسم ذات و معنی پیوندد صیغه شغل سازد: خدمتکار، آتشکار. ؛ ~بیخ پیدا کردن کنایه از: بدتر یا وخیم تر شدن. ؛ ~به جای باریک کشیدن کنایه از: سخت یا خطرناک شدن اوضاع. ؛ ~تراشیدن کنایه از: تولید زحمت کردن. ؛ ~ حضرت فیل کنایه از: بسیار دشوار.

(~.) (پس.) پسوند دال بر آغشتگی و آلودگی: بیمارغنج.

[ په. ] (پس.) این نشانه به بن مضارع می‌پیوندد و معنای اسم مصدر می‌دهد: آفرینش، پرورش، آموزش.

(پس.) پسوندی است دال بر مکان: سردسیر.

(س) [ په. ] (پس.)
۱- پسوند مکان. الف – به اسم ذات پیوندد دال بر بسیاری و فراوانی دارد: بوستان، گلستان، نیستان. ب – به اسم معنی پیوندد و افاده محل کند:فرهنگستان، دادستان. ج – به اسم خاص پیوندد و افاده محل کند:بلوچستان، کردستان، افغانستان.
۲- پسوند زمان: تابستان، زمستان.

(پس.)
۱- در آخر بعض کلماتِ مرکب به معنی «سر» آید: سبکسار.
۲- در آخر بعضی کلمات مرکب پسوند مکان است که بیشتر معنای کثرت و انبوهی را می‌رساند. چشمه – سار.
۳- از ادات تشبیه که معنای مانند و شبیه را می‌رساند: بادسار.

[ په. ] (پس.) پسوند مکان که انبوهی و فراوانی را می‌رساند: برنج زار، بنفشه زار.

(چِ یا چَ) (پس.) پسوندی است دال بر تصغیر: باغچه، کوچه، آلوچه، کتابچه.